PL EN

Adam Asnyk

Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Adam Asnyk

Poeci do publiczności

posłuchaj
przeczytaj
Z pokorą nasze pochylamy głowy
Przed twoim sądem, o publiko gniewna!
Bo chociaż wyrok bezwzględnie surowy,
Jednak jest słusznym w gruncie, to rzecz pewna;
I przyznać musim, że nasz chór harfowy
I nasza nuta szpitalno-cerkiewna
Z całym przyborem schorzałej fantazji
Jest dziś najgorszym rodzajem inwazji.

Po zgasłych wieszczach w ręce słabe, drżące,
Wzięliśmy lutnie, w których pieśń czarowna
Spoczywa w tonów ubrana tysiące,
Boleścią całych pokoleń wymowna.
Smutno nam słyszeć te echa mdlejące,
Smutno nam wiedzieć, że ta moc cudowna,
Potrząsająca niegdyś ludzi tłumem
Niezrozumiałym stała się dziś szumem.

Straszno nam strun tych dotykać natchnionych,
Co się prężyły jako serca żywe,
Co miały siłę rozbudzać uśpionych
I smagać biczem umysły leniwe;

Straszno nam stanąć wobec tych zniknionych,
Rozrzucających piękności prawdziwe,
I pieśń podnosić wśród gawiedzi syków,
Pieśń przygnębionych wstydem niewolników.

Znamy swą niemoc, węża, co nas dławi
I opasuje w swe skręty potworne;
Znamy ten obłęd, co nas z wolna trawi
I z piersi dźwięki dobywa niesforne;
Wiemy, że śmieszni jesteśmy, choć łzawi,
I tak bezkształtni, jako mgły wieczorne,
Ale uznając wszystkie nasze winy,
Chcemy wam złego odsłonić przyczyny.

Jesteśmy dziećmi wieku bez miłości,
Wieku bez marzeń, złudzeń i zachwytu,
Obojętnego na widok piękności,
A więdnącego z nudy i przesytu,
Wieku, co wczesnej doczekał starości,
Sam podkopawszy prawa swego bytu,
Wieku, co siły strwonił i nadużył,
 Nic nie postawił, chociaż wszystko zburzył. (…)
zwiń

Adam Asnyk

(1838-1897) poeta, dramatopisarz, działacz niepodległościowy. W okresie powstania styczniowego był członkiem Rządu Narodowego. Urodził się w Kaliszu, edukację odbywał m.in. w Warszawie, Wrocławiu i Heidelbergu, gdzie uzyskał doktorat z filozofii. Od 1870 r. mieszkał w Krakowie.

Jako poeta zadebiutował w 1969 r. zbiorem „Poezje”. Jego wczesna twórczość utrzymana była w duchu romantycznym, podejmowała problemy kryzysu jednostki, rozczarowania historią, potrzeby buntu. Jego późniejsze wiersze, szczególnie sonety z tomu „Nad głębiami” (1883), stanowią już realizację intelektualnego modelu poezji. Usiłował łączyć filozoficzny idealizm z postulatami pozytywizmu i scjentyzmu.

Wydawał i redagował czasopismo „Reforma”. Od 1884 r. był krakowskim radnym, a od 1889 r. posłem do Sejmu Krajowego w Galicji. W 1890 r. był głównym organizatorem sprowadzenia prochów Adama Mickiewicza na Wawel.

Często podróżował, m.in. do Włoch, północnej Afryki, Cejlonu i Indii. Uprawiał także wspinaczkę górską, regularnie bywał w Tatrach, należał do Towarzystwa Tatrzańskiego. Wiele swoich wierszy poświęcił krajobrazom tatrzańskim.

Jest pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce.

zobacz na mapie
Mapa
< przejdź do strony głównej