PL EN

Henryk Vogler

Fot. z archiwum wydawnictwa Austeria

Henryk Vogler

Sen urzędnika

posłuchaj
Czyta Piotr Czarnota, nagranie zrealizowane we współpracy ze Stowarzyszeniem Radiofonia.
przeczytaj

Nigdzie ani jednego żyjącego stworzenia. Z  plątaniny ulic wyłonił się natomiast stary, historyczny Zamek, wzniesiony na pagórku. Od dawna intrygowała mnie ta misterna budowla, przeniesiona jakby wprost z  kolorowej dziecinnej baśni w  szarą współczesność. Ale niezliczone zastępy młodzieży szkolnej i  turystów,   które długimi wężowymi splotami opasywały Zamek, przewijały się przez jego dziedzińce, krużganki, zabytkowe przejścia  – uniemożliwiały mi dotąd dotarcie do środka. Teraz Zamek był tylko mój, jak wszystko inne. (...) Kiedy stanąłem na progu otwartych na przestrzał komnat, poczułem nagle, że moje policzki musnął chłodny powiew. Nieruchome, strojne olśniewającymi starożytnościami komnaty wydały się jakby olbrzymią czeluścią, prowadzącą w  przeszłość, czyli – inaczej mówiąc – w  nieskończoność. Do martwoty stanowiącej istotę tych wnętrz dołączała się tym razem martwota wyjątkowa, spowodowana tajemnicą, która w  dniu dzisiejszym zdmuchnęła wszelki przejaw życia w  mieście, a  więc również w  tak zwykle rojnym zabytkowym Zamku. Powszechność pustki zaczęła stawać się drażniąca dopiero teraz, w  miejscu, w  którym pustka od wieków, od czasów zniknięcia królów i  rycerzy – powinna być raczej czymś naturalnym.

(...) W  podziemiach grobów wyczuwalny był wyraźnie trupi wiew. W  mrocznej katedrze kamienne posągi o  egzaltowanych pozach zdawały się grozić. Skarbiec, dzwonnica, baszty były kolejnymi stacjami umarłego dziś podwójnie świata. I  w  końcu poderwałem się do ucieczki. Mimo że nikt mnie nie ścigał. Nie było przecież nikogo

zwiń

Henryk Vogler

(1911-2005) pisarz, krytyk literacki i redaktor, kierownik literacki Starego Teatru oraz Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie, pierwszy redaktor naczelny Wydawnictwa Literackiego.

Urodził się w Krakowie, gdzie ukończył w 1933 r. prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1939 r. rozpoczął studia na filologii polskiej we Lwowie, tam został aresztowany i resztę wojny spędził w nazistowskich obozach pracy i koncentracyjnych w Rozwadowie, Płaszowie i Gross-Rosen. W 1945 r. wrócił do Krakowa, gdzie aktywnie włączył się w odradzające się życie kulturalne. W latach 1949-1951 był redaktorem „Gazety Krakowskiej”, nastepnie przez dwa lata kierował tygodnikiem „Życie Literackie”, a w 1953 r. został redaktorem naczelnym powstającego wtedy Wydawnictwa Literackiego i pełnił tę funkcję do 1958 r.

Pisał opowiadania, powieści, sztuki teatralne i słuchowiska. W swoich książkach i artykułach poruszał tematykę relacji polsko-żydowskich oraz Holokaustu (Wyznanie mojżeszowe. Wspomnienia z utraconego czasu czy Wstęp do fizjologii strachu), ale zajmował się także literackimi miłostkami (Romanse literatury) oraz pisywał powieści kryminalne (Nieobecni są winni) i opowiadania grozy.

Zmarły w 2005 r., spoczywa na Cmentarzu Rakowickim, a tablica jego pamięci jest umieszczona na nowym cmentarzu żydowskim przy ul. Miodowej. (mj)

zobacz na mapie
Mapa
< przejdź do strony głównej