PL EN

Justus Ludwik Decjusz

Fotografia z archiwum Willi Decjusza

Justus Ludwik Decjusz

Franciszkanin Albert Fontius zabity przez braci

posłuchaj
Czyta Marta Meissner, nagranie zrealizowane we współpracy ze Stowarzyszeniem Radiofonia.
przeczytaj
Przeł. Kazimierz Kumaniecki i inni

Niedawno przybył do Polski jako legat i przełożony zakonników Albert Fontinus, franciszkanin, Włoch z pochodzenia, mąż bardzo wykształcony i świątobliwy. Kiedy w Krakowie ukrócał swawolę zakonników, ostrzej niżby oni chcieli, wtedy mnisi uknuli przeciwko niemu spisek. W nocy na 5 września [1516 roku] wyważyli drzwi, napadli go śpiącego i wyciągnęli nagiego z łóżka. Podobno mieli go tylko rzucić na wóz i wywieźć do Czech. Ale zmienili zamiar i kaznodzieja własnymi rękami okropnie go zamordował, przecinając gardło. W taki sposób oddał życie za wiarę. Sprawcy zbrodni uciekli, ale w dziesięć dni później, dzięki usilnym staraniom Jana Konarskiego, biskupa krakowskiego, wszyscy z wyjątkiem głównego winowajcy zostali schwytani, zakuci w kajdany i odesłani do Lipowca, gdzie w zameczku znajdowało się więzienie dla duchownych. (…) Kiedy ta sprawa została już przekazana kurii rzymskiej, [król] Zygmunt robił tam wielkie starania i posłał list do papieża, domagając się ukarania winnych. W roku 1517 przyszło do Krakowa pismo z wyrokiem papieskim. W miesiącu lutym czterech winowajców zostało pozbawionych święceń, jak zwyczaj każe, przez miejscowe władze duchowne, dwóch z nich ścięto, reszta otrzymała karę dożywotniego więzienia. Niedługo potem schwytano w czeskim miasteczku Bardewo, należącym do Wilhelma Berstiniego, głównego sprawcę zbrodni. Za pozwoleniem Berstiniego zabójca został pojmany i sprowadzony do Krakowa, dnia 15 maja pozbawiony święceń i 12 czerwca ścięty. Ci zaś, którzy zostali skazani na dożywotnie więzienie, będące pod nadzorem biskupa krakowskiego, już na drugi dzień uwolnili się z kajdan i uciekli.

Przeł. Kazimierz Kumaniecki i inni
zwiń

Justus Ludwik Decjusz

(ok. 1485–1545)wywodził się z Alzacji, ale od 1507 lub 1508 roku mieszkał w Krakowie. Był prawdziwym człowiekiem Renesansu – zarazem utalentowanym biznesmenem, dyplomatą i humanistą. Odpowiadał za politykę monetarną Królestwa Polskiego. Zarządzał mennicą w Krakowie i Toruniu. Za jego zasługi król Zygmunt I Stary obdarzył go tytułem szlacheckim. Odbywał misje dyplomatyczne w całej Europie, w czasie których poznał m.in. Erazma z Rotterdamu, Marcina Lutra i cesarza Maksymiliana I. Jego wspaniała renesansowa willa, otoczona ogrodem znajduje się w Woli Justowskiej (dziś dzielnicy Krakowa).

Decjusz, szesnastowieczny finansista, był też pisarzem. Tworzył po łacinie, głównie prozę historyczną i listy. Najważniejszym jego utworem jest trzyczęściowa kronika wydana w Krakowie w 1521 roku. Przedstawia ona historię Polski, genealogię Jagiellonów oraz panowanie Zygmunta Starego. Decjusz napisał też humanistyczną łaciną traktat o reformie monetarnej.

 

zobacz na mapie
Mapa
< przejdź do strony głównej