PL EN

Maria Orwid

Maria Orwid

Przeżyć: I co dalej?

posłuchaj
przeczytaj
Chcieliśmy między innymi zrozumieć, jaki wpływ miały te przeżycia [w obozie w Oświęcimiu] na objawy kliniczne byłych więźniów oraz ich późniejsze życie na wolności, a także co im pozwalało przetrwać w tych nieludzkich warunkach. Wiara? Nie. Myśl o rodzinie? Również nie. Ta myśl była wręcz obciążeniem, bo zawsze towarzyszył jej strach o bliskich. Z tego punktu widzenia łatwiej było tym, którzy nie mieli rodzin. Okazało się więc, że poza szczęściem i przypadkiem najważniejsza była pomoc innych ludzi. Podarowana przez nich kromka chleba, ich dobre słowo, zachęta, by się zmusić do wytrwałości, do wykonania najprostszych czynności, takich jak umycie się... Stosunkowo niedawno odnalazłam w Losie utraconym Imre Kertésza wszystkie te zjawiska obozowego życia, które opisaliśmy w naszych pracach doktorskich na podstawie przeprowadzonych przez nas badań. Choć Kertész nie posiada żadnych naukowych narzędzi, choć rozmawiał wyłącznie sam ze sobą, wiele lat po wojnie przedstawił za pomocą języka literackiego najgłębszą prawdę o obozowych i poobozowych przeżyciach młodego człowieka. Dlatego jego książka jest moim zdaniem arcydziełem. (…)

Pamiętam, że rozmawiałam kiedyś z pewnym uroczym panem, byłym więźniem, który się dziwił, że taka młoda dziewczyna jak ja wypytuje o jego tragiczne przeżycia, zamiast siedzieć w kawiarni ze znajomymi. Kiedy mu powiedziałam, że jestem Żydówką, stwierdził: „To co innego. W takim razie jedziemy na jednym wózku.”

(…)

W warunkach obozowych życie nie zawsze ratowała kromka chleba dana słabszemu. Była oczywiście ważna, ale czasem jeszcze ważniejsze było słowo. Słowo, powiedziane być może mimochodem, mogło zdecydować o tym, czy ktoś nabrał motywacji do życia i wyzwolił w sobie wolę walki o nie, czy poddał się, został muzułmanem, a w konsekwencji umierał. Chyba w żadnych innych warunkach odnalezienie drugiego człowieka nie ma tak wielkiego znaczenia jak w rzeczywistości obozu koncentracyjnego.
zwiń

Maria Orwid

Z domu Pfeffer (23 VII 1930, Przemyśl – 9 II 2009, Kraków), wybitna lekarka psychiatrii, pionierka psychiatrii i terapii rodzinnej, założycielka pierwszej w Polsce Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży, członkini zespołu prowadzącego badania nad śladami, jakie zostawiły przeżycia w obozach koncentracyjnych na psychice byłych więźniów – jedno z pierwszych na świecie badań dotyczących traumy poobozowej – oraz inicjatorka programu terapeutycznego dla Dzieci Holocaustu i Drugiego Pokolenia Ocalonych. Po wojnie, którą przeżyła wraz z matką na „aryjskich papierach” we Lwowie, studiowała medycynę na Akademii Medycznej w Krakowie, gdzie później współtworzyła polską psychiatrię. Uważana za następczynię Antoniego Kępińskiego, swą pracą zdobyła uznanie w światowych środowiskach psychiatrycznych. Bardzo aktywnie uczestniczyła w życiu naukowym i artystycznym Krakowa. Historia jej życia, opowiedziana Katarzynie Zimmerer i Krzysztofowi Szwajcy, ukazała się w książce pt. Przeżyć… i co dalej? (2006).
zobacz na mapie
Mapa
< przejdź do strony głównej