PL EN

Marian Pankowski

Fot. Korporacja Ha!art

Marian Pankowski

Nastka, śmiej się!

posłuchaj
Czyta Jerzy Trela, nagranie udostępnione dzięki uprzejmości Korporacji Ha!art
przeczytaj
Fragment udostępniony dzięki uprzejmości Korporacji Ha!art
Pojechałem na zjazd byłych studentów czcigodnej Alma Mater Jagiellońskiej. Tym razem pominę opis kasztanów na Plantach; pisałem o nich w listach, i to nie raz.
W wielkiej auli usiadłem, jak zawsze i wszędzie, na skraju rzędu, żeby w razie czego… blisko do drzwi. Powstaniem powitaliśmy rektora i senat. Słucham przemówień. Teraz znowu wstajemy, bo chór uniwersytecki zaintonował Gaudeamus igitur. Dołączamy do hymnu. Wzruszeni patrzymy po sobie, nie wstydząc się ust szeroko otwartych i emocji, co jak rosa na naszym spojrzeniu.
Taki rocznicowy, jak z tablicy marmurowej odpisany, schodami na parter – i na Planty. A tu student z mikrofonem w kształcie czarnej kukurydzy przyskoczy! A nad nim kolega, wyższy o głowę, kamerą z ramienia we mnie mierzy. Dziennikarz widzi mój uśmiech Narcyza, widzi me włosy barwy soli, więc z miejsca:
–Co pana jako studenta pierwszego roku zafascynowało na naszym uniwersytecie?… I w ogóle w Krakowie?
–Na uniwersytecie, wie pan, wielka sala biblioteki… te ściany foliałów, tomy sędziwe… pergaminy… i że ja, wczorajszy gimnazjalista znad Sanu, mogę siedzieć u stóp tych… rozumie pan… i powtarzać w głowie „Tak, to ty… ty tu siedzisz”… Wie pan, ta duma prowincjusza…
–A miasto? – przypomina dziennikarz.
–W mieście… te kamienice, aż „pobożne” od witraży! A na jednej z nich, górą elewacji, biegną… nuty, jakby dom do śpiewu przechodni zapraszał!… No a kościół Franciszkanów… te kwiaty Wyspiańskiego… no i ten Pan Bóg… błogosławi? czy gromi?
Fragment udostępniony dzięki uprzejmości Korporacji Ha!art
zwiń

Marian Pankowski

(1919-2011) – jeden z najoryginalniejszych współczesnych polskich pisarzy. Pochodził z ubogiej, podkarpackiej rodziny. Często podkreślał, że bieda, której doświadczył w dzieciństwie, miała kluczowe znaczenie w jego literackiej edukacji. Po wojnie wyemigrował do Belgii, gdzie spędził resztę życia. W Polsce został odkryty późno, głównie za sprawą krakowskiego Wydawnictwa Ha!art, które od lat wydaje jego dzieła. Często podkreśla się bezczelność jego pisarstwa. Lubił prowokować i podważać przyjęte schematy typowe dla polskiej kultury. Skandal wzbudzała jego opisy traumy wojny i doświadczenia obozu koncentracyjnego, a także częste ataki na wszelkie formy religijności. Czasem nazywany był najmłodszym spośród najstarszych polskich pisarzy. (ms)
zobacz na mapie
Mapa
< przejdź do strony głównej