PL EN

Maurycy Gottlieb

Maurycy Gottlieb

Uważany za najwybitniejszego ucznia Jana Matejki

posłuchaj
przeczytaj
Martin Buber “Komentarz na temat sztuki żydowskiej”, 1901

Dopiero w dzisiejszych czasach sztuka wizualna naszego ludu rozkwitła w niespodziewany sposób. Nasze plemię zaczęło wydawać na świat artystów. Wyrażają oni ducha naszego ludu nie tylko zewnętrznie, poprzez tematykę i materiały wykorzystywane w swoich pracach – żydowski charakter jest również głęboko osadzony w percepcji i formie tych prac.
Wykazał się wspaniałą wrażliwością młodego artysty, ale niestety zmarł bardzo młodo. Mówię tu o Maurycym Gottliebie, który odszedł w wieku lat dwudziestu trzech. Był wybranym powiernikiem tragedii naszego ludu, jak gdyby duch naszej historii obdarzył go pocałunkiem cierpienia i śmierci. Namalował kiedyś swój portret jako Achaszwerosza, ze złotą opaską na czole. Jego duszę owładnęło królestwo tułania i bólu. Przyszedł na świat zbyt wcześnie. Wyczuł nowy judaizm (syjonizm) przed jego nadejściem. Był heroldem, a jego los był losem herolda, który umiera przedwcześnie, któremu nie dane jest zobaczyć na własne oczy ziemi obiecanej. Jego żydowskie malarstwo, w tym obrazy „Żydzi modlący się w synagodze w Jom Kippur”, „Shylock i Jessica”, oraz „Uriel i Judyta” są pomnikami naszej podróży. Kochamy jego młodą, postać pełną melancholii. Identyfikujemy się z jego borykaniem i jego cierpieniem. Oby jego wspomnienie było błogosławieństwem.

Ezra Mendelson, Painting a People: Maurycy Gottlieb and Jewish Art., 2002

Maurycy Gottlieb był Artystą Żydowskim w pełnym znaczeniu tego słowa. Jego wszystkie prace noszą piętno ludu, którego był częścią – nieszczęśliwy los jego ludu, jego wieczne cierpienie było zawsze z nim i było integralną częścią jego życia. Dlatego właśnie jego śmierć była tragedią nie tylko dla sztuki europejskiej, nie tylko dla jego rodziny i przyjaciół, ale „zadała smutku i cierpienia wszystkim myślącym Żydom”.
zwiń

Maurycy Gottlieb

(21 lub 28 II 1856, Drohobycz – 17 VII 1879, Kraków), malarz, nazywany „prorokiem, który przyszedł za wcześnie i odszedł zbyt młodo” (Martin Buber). Uważany za najwybitniejszego ucznia Jana Matejki, w którym mistrz widział swego następcę. Pomimo swej krótkotrwałej kariery malarza, pozostawił po sobie niezwykle bogaty i ciekawy dorobek artystyczny. Wiele z jego obrazów zostało uznane za arcydzieła sztuki żydowskiej i polskiej. W swej twórczości Gottlieb dogłębnie poruszył problem, z którymi musiał się zmagać niemal każdy artysta żydowski w diasporze: kwestię tożsamości. Studiował we Lwowie (1869-1871), na Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu (1871-73, 1876-77) i Monachium (1875-76). Zafascynowany twórczością Matejki, rozpoczął studia pod jego kierunkiem w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych w 1874 r. W czasie pobytu w Rzymie w 1878 r. ponownie spotkał się z Matejką, co zadecydowało o jego powrocie do Krakowa, gdzie zmarł nagle na anginę ropną. Został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ul. Miodowej w Krakowie.
zobacz na mapie
Mapa
< przejdź do strony głównej