PL EN

Thomas Keneally

Photograph © Newspix via Getty Images

Thomas Keneally

Lista Schindlera

posłuchaj
Czyta Szymon Kloska, nagranie zrealizowane we współpracy ze Stowarzyszeniem Radiofonia
przeczytaj
Przekład: Tadeusz Stanek

Jesień 1943

Była późna polska jesień. Z domu przy ulicy Straszewskiego, biegnącej skrajem krakowskiego Starego Miasta, wyszedł wysoki młody mężczyzna. Miał na sobie drogi płaszcz, narzucony na dwurzędowy smoking, z dużą, ozdobną swastyką w klapie. Podszedł do swojego szofera, który wypuszczając z ust obłoczki pary, czekał przy otwartych drzwiach wielkiej i nawet w zapadającym zmierzchu błyszczącej limuzyny marki „Adler”.

- Niech pan uważa na chodnik, Herr Schindler – powiedział szofer. – Śliski jak przygoda z wdową.

Dla obserwatora tej zimowej scenki niektóre sprawy od razu stają się jasne. Ten wysoki młody mężczyzna już do końca swoich dni będzie nosił dwurzędowe smokingi, będzie, jako po trosze inżynier, zachwycał się wspaniałymi samochodami, i zawsze będzie takim człowiekiem, któremu osobisty szofer może bezpiecznie rzucić koleżeński dowcip.

Jednak ta charakterystyka nie pokazuje całej prawdy. Jest to bowiem opowieść o człowieku, w którym zwyciężyło dobro, i to zwyciężyło w sposób wymierny, statystyczny, jednoznaczny. Jeśli zabrać się do rzeczy od drugiej strony – jeśli spisać dające się przewidzieć, wymierne powodzenie, jakie osiąga zło, wtedy łatwo jest popisać się mądrością, ironią, wnikliwością, łatwo uniknąć fałszywego patosu. Łatwo wykazać, jak nieuchronnie zło opanowuje wszystko, co można by nazwać kanwą opowieści, nawet jeśli dobru uda się na koniec zachować kilka imponderabiliów jak godność i samopoznanie. Mordercza ludzka złość jest osią narracji, grzech pierworodny paliwem historii. Lecz pisanie o cnocie to przedsięwzięcie ryzykowne.

Przekład: Tadeusz Stanek
zwiń

Thomas Keneally

(ur. 1935) – australijski pisarz, autor licznych powieści historycznych, w których opisuje krwawe dzieje kolonizowania ziem aborygenów. Jednak w Polsce znany jest szczególnie jako autor Listy Schindlera, powieści, która stała się podstawą dla słynnego filmu Stevena Spielberga. Inspiracją dla książki było spotkanie autora z byłym pracownikiem fabryki Schindlera – Poldkiem Pfefferbergiem, który swoje życie, podobnie jak setki innych ocalałych żydów, zawdzięczał pracy w zakładach niemieckiego przemysłowca, działających na terenie okupowanego Krakowa. W 1993 roku ruszyły zdjęcia do ekranizacji powieści. Ekipa filmowa wykorzystywała wiele oryginalnych miejsc, takie jak stara fabryka Schindlera przy ul. Lipowej 4. Scenograf Allan Starski zbudował replikę przymusowego obozu pracy w Płaszowie – było to największe przedsięwzięcie filmowe tego typu w Polsce. (ms)

zobacz na mapie
Mapa
< przejdź do strony głównej